Docent in beeld: Joelle Bolleurs over kunst, veiligheid en maskers met uitroeptekens

🎭 “Blijf bij jezelf, ook als niemand klapt” Joëlle Bolleurs over kunst, veiligheid en maskers met uitroeptekens 

In deze blogserie spreken we met bevlogen kunstvakdocenten. Wat drijft hen, hoe geven zij les en waar halen zij hun inspiratie vandaan? Deze keer spreken we met docent Joelle Bolleurs.

Een beeldend theatermaker met een fascinatie voor transformatie. Een docent die liever met theatrale voorwerpen werkt dan met PowerPoint. Iemand die haar leerlingen niet alleen wil leren kijken, maar ook wil leren voelen. Maak kennis met Joëlle Bolleurs, een van de inspirerende gezichten achter het KOO-docentschap. 

Wie is Joëlle Bolleurs?

“Ik ben beeldend theatermaker en sinds kort ook weer student, ik doe de deeltijdopleiding Docent Beeldende Kunst en Vormgeving aan de Willem de Kooning Academie. Hoewel ik al een flinke dosis levenservaring meeneem, wilde ik mezelf blijven uitdagen, blijven leren. En dat doe ik nu, vol overtuiging.” 

Haar werk is interdisciplinair: muziek, beeld, theater – alles mag door elkaar lopen. “Waarom zouden we die hokjes nog gebruiken? In de wereld van AI bestaan die grenzen al niet meer. Kunst gaat over verbinding, en dat zie je terug in mijn lessen.” 

Voor haar afstudeeronderzoek dook ze diep in een thema dat haar als docent raakt: veiligheid in de les – niet van de leerlingen, maar van de docent zelf. “Waar voel jij je als docent prettig? Hoe blijf je bij jezelf, ook als een leerling afhaakt of niet meedoet? Mijn antwoord: blijf authentiek. Presenteer niet vanuit een PowerPoint, maar via verhalen, voorwerpen, theater, en ja – een beetje absurditeit mag ook.” 

Wat inspireert jou als maker en docent?

Joëlle vertelt over de impact van de SOLO-taxonomie van onderwijskundigen John Biggs en Kevin Collis. “Dat model, waarin leren van eenvoudig naar complex gaat, raakte me zó diep dat ik moest huilen toen ik het las. Ik herkende mezelf erin. Soms blijf je hangen in één laag, soms ga je te snel door. Ik heb dit vertaald naar een visueel model voor kunstlessen: een boomstructuur. De wortels staan voor veiligheid, de takken voor expressie. Zo maken leerlingen hun eigen groei zichtbaar.” 

Ook noemt ze Jojanneke Gijsen, docent en onderzoeker aan Willem de Kooning. “Zij leert studenten kunst maken vanuit begrijpen: via materiaalonderzoek, met oog voor context en geschiedenis. Dat spreekt me aan. Ik maak ook om te begrijpen, ik hou niet van repeteren. Elk kunstwerk ontstaat uit nieuwsgierigheid.” 

Wat is een moment dat je nooit vergeet uit je werk met KOO? 

“Op de Tweemaster werkte ik met een jongen met autisme. Hij is meestal stil, wordt wel geaccepteerd, maar sluit zich vaak af. In mijn les maakte hij een masker met uitroeptekens op de ogen. En opeens… was hij daar. Volledig geconcentreerd, actief, hij zocht zelfs samenwerking met klasgenoten. Het masker werd een communicatiemiddel. Hij vond een vorm waarin hij zijn talent kwijt kon. Dát is waarom ik dit werk doe.” 

Joëlle glimlacht. “Soms komt er ook iets terug van de leerlingen, onverwacht. Na een periode van ziekte kwam ik weer op school, en leerlingen riepen: ‘Joëlle! Je bent er weer!’ Dan weet je dat je er echt toe doet.” 

Wat zou je willen meegeven aan startende kunstvakdocenten? 

“Ik hoorde ooit een prachtige uitspraak van Laura van Broekhuizen: ‘Elke ontmoeting brengt een verandering.’ Als docent moet je jezelf steeds afvragen: wat heeft deze leerling van mij nodig om zich veilig te voelen? En wat heb ík nodig?” 

“Zelf zeg ik altijd: ‘De ruimte bepaalt je gedrag.’ Je gaat niet voetballen in een zwembad. Dus: pas de ruimte aan voor je les. Hang een decor op, zet een object neer, maak een interventie. Dan wordt een gewoon klaslokaal opeens een theaterzaal. En dat verandert alles.” 

Wat moeten we echt gezien of meegemaakt hebben? 

“Ga vooral naar Beelden aan Zee, waar je nu werk ziet van Ana Oosting. Zij maakt papieren slangen waar je doorheen kunt lopen – het prikkelt, verwondert en maakt je onderdeel van het werk.” 

“Ook indrukwekkend: Calette Dawa, die de straten van Damascus in het klein reconstrueert. Je beweegt als publiek, je wordt een voyeur, een sluipschutter. Het is kunst, het is wetenschap, het is theater. Ik hou daarvan.” 

Tot slot: je afstuderen komt eraan. Kunnen collega’s komen kijken? 

🎓 Je bent welkom op mijn afstudeersymposium op 27 juni bij Willem de Kooning!